Politeia (e peri dikaiou) – Platon

Politeia (e peri dikaiou) – Platon

General:

Name: Politeia (e peri dikaiou) – Platon
Format: pdf
Size: 12.31 MB

Book:

Title: Thrasymach. Intrygi filozoficzne w Politei Platona
Author: Dorota Zygmuntowicz
Language: polski
Year: 2024
Subjects: N/A
Publisher: Wydawnictwo: Wydawnictwo Marek Derewiecki
ISBN: 9788366941748
Total pages: 204

Description:

Monografia Doroty Zygmuntowicz „Thrasymach. Intrygi filozoficzne w Politei Platona (z przekładem: Thrasymach z Chalcedonu, testimonia i fragmenty; Pseudo-Platon, Kleitophon; Platon, Politeia I‒II 369c11)” składa się z trzech części i dziewięciu rozdziałów, podzielonych na podrozdziały, Wprowadzenia, Zakończenia, Apendixu z przekładami i Bibliografii. Każdy rozdział poprzedzony jest prologiem, w którym autorka przedstawia sytuację problemową i zapowiada strategię mierzenia się z nią. We Wprowadzeniu przedstawia temat i cel niniejszej monografii: Celem książki jest przygotowanie Czytelnika do niełatwej lektury Politei Platona ‒ jednego z najważniejszych tekstów filozofii europejskiej, a zarazem spośród wszystkich dzieł Platona najbardziej zagadkowego. Wydanie przekładu dialogu, w tłumaczeniu autorki, zaplanowane zostało na rok 2026. Tymczasem wprowadzenie do niego rozrosło się do rozmiarów, monografii, którą autorka postanowiła wydać jako osobną książkę. Dialog w tłumaczeniu Witwickiego noszący tytuł Państwo, a w przekładzie Lisieckiego Rzeczpospolita, będące odpowiednikiem De re publica Cycerona, jest nieadekwatny do treści i intencji Platona. Stąd zaproponowany tytuł nowego przekładu Politeia. Jego uzasadnienie tłumaczy niniejsza monografia.

Czytając Politeję Platona, nigdy nie czytamy jej od początku. Wchodzimy w trakcie rozpoczętego 2400 lat temu spektaklu. Nie wiemy tego, co wiedzieli jej pierwsi widzowie: kim są bohaterowie, jakie zdarzenia i aktualne pytania zawiązały intrygę.
Monografia jest wprowadzeniem do lektury nowego przekładu Politei. Poświęcona jest głównej postaci dialogu, Thrasymachowi z Chalcedonu, i tezie, że sprawiedliwość to korzyść silniejszego/rządzącego, którą Platon z jakichś powodów jej przypisuje. To za sprawą Platona Thrasymach stał się w historii myśli politycznej rzecznikiem immoralizmu i realpolitik.

Po książkę mogą sięgać licealiści, studenci oraz czytelnicy starsi z wykształceniem co najmniej średnim. Ważne jest aby do książki dotarli ludzie młodzi. Monografia stanowi wprowadzenie do najważniejszego dialogu Platona. Sam dialog zaś jest mistrzowskim rozważaniem na temat organizacji i funkcjonowania państwa. Uczy więc politycznego myślenia i strategicznego działania na rzecz sprawiedliwego i dobrze funkcjonującego ustroju. Antyczne źródło wiedzy nie wyschło lecz wciąż inspiruje do patriotycznej troski o Rzeczpospolitą. Dzieło skierowane jest do czytelników zainteresowanych: filozofią, historią filozofii, historią, filozofią historii, historią myśli politycznej, politologią, socjologią, historią kultury i nauki oraz innymi naukami humanistycznymi. Posiada ogromne walory poznawcze, edukacyjne i dydaktyczne. Szczególnie polecana jest uczniom, a także studentom w/w dziedzin nauki, pracownikom naukowym, dziennikarzom i szeroko pojętej inteligencji. Książka powinna trafić do wszystkich bibliotek akademickich i wydziałowych, a także publicznych.

Historia ma swoje tajemnice, również historia filozofii. Próbą uchylenia rąbka dwóch spośród nich jest ta książka. Nie wiadomo bowiem, czy Thrasymach z Chalkedonu – wybitny retor, mistrz technik perswazyjnych oraz nowator w zakresie środków stylistycznych w prozie, wykorzystywanych również przez Platona – głosił poglądy przypisane mu w I księdze Politei. Zagadką jest również to, dlaczego w dialogu tym Sokrates po dyskusji z Thrasymachem, niezadowalającej żadnej ze stron, tworzy model „sprawiedliwej polis”, w której, jak przypuszcza dziś wielu badaczy, ani Sokrates historyczny, ani sam Platon zapewne nie chciałby żyć. [.]
Sprawa wydaje się poważna, gdyż [.] Thrasymach jest tą wyjątkową postacią, która „wyszła” z ram Politei, by stać się w historii filozofii autentycznym rzecznikiem wypowiadanych w tym dialogu poglądów. Można je zawrzeć w dwóch twierdzeniach:
1. Teza w wersji słabej, politycznej: sprawiedliwość jest „tym, co korzystne dla silniejszego” (w tym przypadku dla rządzącego, niezależnie od typu ustroju, I 338c).
2. Teza w wersji mocnej, moralnej (dosłownie ‘twardsze’ twierdzenie, skleroteron): „najdoskonalsza niesprawiedliwość” – tj. popełniana w odpowiednio dużej skali i dzięki temu bezkarnie – nie tylko przynosi sprawcy korzyść, ale jest również czymś pięknym i, jako pewna sprawność/cnota, czymś dobrym; przykładem może być życie tyrana (I 348d).
(fragment Przedmowy Autorki)

Spis treści
Wykaz skrótów 5
Przedmowa 11
Noty redakcyjne 19

Część I. Zagadka Thrasymacha z Chalkedonu i Thrasymacha
1. Docta ignorantia 23
Wstęp 23
1.1. Hipoteza o dialogu Thrasymachos 25
1.2. Stanowisko unitarne 29

2. Kim był Thrasymach z Chalkedonu? 32
Wstęp 32
2.1. Thrasymach historyczny 34
2.2. Thrasymach Platona 47

Część II. Toposy thrasymachowe w dialogach sokratycznych
1. Thrasymach czy Sokrates – wybór nauczyciela (Klejtofont) 55
Wstęp 55
1.1. Taktyka – łatka „Thrasymach” 61
1.2. Kulturowy status quo 74
1.3. Sytuacja Klejtofontowa 82
1.4. Klejtofont a Politeia ‒ konsonanse, dysonanse, wariacje 92

2. Oferta „gdzie indziej” – intryga protreptyczna (Eutydem) 105
Wstęp 105
2.1. Rewers sytuacyjny 106
2.2. Reguła inwencji 112
2.3. Wersja „Sokratesa-protreptyka” 119
2.4. Podtekst cichego logografa 130
2.5. Eutydem, Klejtofont, Politeia ‒ paralele, aluzje, wnioski 140

3. Metatutologia jako topos filozoficzny ‒ Alkibiades I i inne dubia 163
Wstęp 163
3.1. Metatutologia erotyczna 166
3.2. Sztuka uczenia się 178
3.3. Wiedza moralna a „Teza” 187
3.4. Intrygi filozoficzne w dubiach 213

4. Trzecia fala antysokratejska ‒ defensywa Ksenofonta 236
Wstęp 236
4.1. Echo zarzutu Klejtofonta ‒ Memorabilia I 4, I 6, passim 238
4.2. Chwyty thrasymachowe Sokratesa ‒ Memorabilia II 1 259
4.3. Metatutologia erotyczna ‒ Memorabilia IV 1‒2 275
4.4. Hybrydowa postać Hippiasza ‒ Memorabilia IV 4 284

5. Trzecia fala antysokratejska ‒ ofensywne intrygi Platona 297
Wstęp 297
5.1. Zwiastuny Thrasymacha ‒ Hippiasz mniejszy
i Hippiasz większy 300
5.2. „Thrasymach i tysiące innych” ‒ Gorgiasz 318

Część III. Kto się boi Thrasymacha? ‒ Politeia

1. Platońska sztuka ethopoi 365
Wstęp 365
1.1. Sokrates, Klejtofont, Thrasymach
„i inni” w Pireusie (R. I 327a‒328c) 369
1.2. Praktyczna moc obalonych tez (R. I 328c‒336a) 383
1.3. Śmieszne „jak” Thrasymacha (R. I 336b‒339b) 390
1.4. Niejasne „co”: problem z „Tezą” (R. I 339b‒345b) 399
1.5. Od aphorme retorike do aphorme philosophos (I 345b‒354c) 407

2. Myśl inaczej, patrz szerzej 415
Wstęp 415
2.1. Pseudos jako element strukturalny polis: bolesne prawdy (I 327a− II 366b) 419
2.2. Podstawy ideologiczne „Tezy” (II 369b−III 388e) 432
2.3. Pseudos jako czynnik heurystyczny: lecznicze kłamstwa (III 389a‒415b) 441
2.4. Podwójny anagnorismos (III 415b‒VII 541b) 450
2.5. Rozsypana mandala (VIII 543a−koniec) 460
Zakończenie 464

Apendyks
I. Thrasymach z Chalkedonu: testimonia i fragmenty 467
II. Pseudo-Platon, Klejtofont 478
III. Platon, Politeia I ‒ II 369c 484

Bibliografia 550
Indeks tekstów źródłowych 566
Indeks osób oraz postaci literackich i mitologicznych 583
Indeks rzeczowy 593

Download from RapidGator
https://rapidgator.net/file/0fe045975862504402d1195866fb749a/9f6w9xyku9blz28oo5631m.pdf